.png "ثبت شرکت هلدینگ درخشان")
مسئولیت بازرس در شرکت سهامی خاص نظارت بر اعمال و رفتار مدیران است. او سهامداران را از عملکرد مدیران مطلع می کند و این کار را قالب ارائه گزارشات مربوطه انجام می دهد. بازرس با امضای ذیل گزارشات، به آن ها اعتبار می بخشد. قطعا انتخاب بازرس در شرکت سهامی خاص امری خطیر و مهم است و در این مطلب تصمیم گرفته ایم که راجع به نحوه انتخاب، وظایف، مدت ماموریت و تعداد آن ها صحبت کنیم.
بر اساس قانون، صاحبان اصلی شرکت سهامداران آن هستند و مسئولیت بازرس در شرکت سهامی خاص نظارت بر عملکرد مدیران و آگاه سازی سهامداران از اعمال آن ها می باشد. اگر بخواهیم فرآیند انتخاب بازرس در شرکت را شرح دهیم باید بگوییم که سهامداران به منظور نظارت بر امور شرکت، اقدام به انتخاب هیئت مدیره می کنند. اما از آنجایی که اختیارات این هیئت بسیار وسیع است، لازم است که شخص دیگری بر عملکرد آن نظارت کند و گزارش آن را به سهامداران بدهد. این فرد یا افراد بازرس نامیده می شوند. نکته مهمی که در خصوص بازرسین وجود دارد این است که علی رغم انتخاب توسط سهامداران، مستقل از آن ها و هیئت مدیره هستند و حق دارند در امور جاری و مالی شرکت اظهارنظر کنند.
قطعا بازرس از اصلی ترین ارکان شرکت محسوب می شود که باید وظایف خود را به طور مستقل انجام دهد. به همین دلیل قانونگذار، وظایف متعددی را بر عهده او گذاشته است که از مهم ترین آن ها می توان به ماموریت نظارتی و اطلاع رسانی به سهامداران و مقامات قضایی اشاره کرد. در ادامه با سایر وظایف او آشنا خواهیم شد:
بازرسان موظف هستند راجع به صحت و سقم صورتحساب دوره عملکرد، صورت دارایی، صورت سود و زیان، ترازنامه و … اظهارنظر کنند. لازم به ذکر است که این وظیفه صرفا جنبه نظارتی دارد و بازرس نمی توان در حساب ها دست ببرد.
بازرس یا بازرسین باید از اطلاعات تخصصی و فنی موردنیاز برخوردار باشند تا بتوانند در صورت نیاز، مقامات قضایی و سهامداران را از وضعیت حساب های شرکت آگاه کنند. گزارش های مربوطه باید به مجمع عمومی ارائه شوند. توجه داشته باشید که بازرسین تحت شرایط خاصی می توانند معاملاتی را با شرکت داشته باشند و لازم است که جزئیات این معامله نیز به مجمع گزارش داده شود.
علاوه بر وظایف و مسئولیت بازرس در شرکت سهامی خاص که به آن ها اشاره شد، بازرسان می توانند وظایف دیگری نیز داشته باشند که جنبه حقوقی دارند. به طور مثال به موارد زیر توجه کنید:
در بخش قبل راجع به وظایف و مسئولیت بازرس در شرکت سهامی خاص صحبت کردیم. اما این شخص یا اشخاص چگونه انتخاب می شوند؟ انتخاب بازرس بر عهده سهامداران می باشد. همچنین حقوق آن ها در مجمعی که آن ها را تایید کرده تعیین می شود و اکثریت افراد حاضر در مجمع باید با آن موافقت کنند.
اگر شرکت سهامی کوچک باشد حداقل 1 بازرس و اگر شرکت بزرگ باشد چند بازرس می توانند به طور همزمان بر عملکرد مدیران نظارت داشته باشند. علاوه بر آن شرکت باید از یک بازرس علی البدل نیز برخوردار باشد تا در صورتی که برای بازرس اصلی مشکلی پیش آمد و امکان فعالیت او وجود نداشت، امکان اجرای وظایف وجود داشته باشد.
بر اساس ماده 144 لایحه اصلاحی قانون تجارت که در سال 1347 به تصویب رسد، کلیه شرکت های سهامی باید یک بازرس اصلی داشته باشند. زیرا فعالیت بازرس ارتباط مستقیمی با منفعت افرادی دارد که به نوعی با شرکت همکاری می کنند. اگر حجم کارهای شرکت بسیار زیاد باشد، می توان بیشتر از یک بازرس برای آن انتخاب کرد. اما این موضوع اختیاری است و هیچ اجباری برای آن وجود ندارد.
در خصوص مسئولیت بازرس در شرکت سهامی خاص باید گفت که اگر یک شرکت دارای چند بازرس باشد، هر کدام از آن ها می توانند به تنهایی وظایف خود را انجام داده و اقدام به ارائه گزارش کنند. بدون شک مهم ترین نقش بازرس، حفظ منافع سهامداران، کارمندان، سرمایه گذاران و … می باشد.
قطعا مدیران اطلاعاتی را در اختیار مجامع عمومی قرار می دهند. اگر آن ها اطلاعات نادرستی را ارائه دهند بازرسین باید مطمئن شوند که حقوق مالی و غیرمالی سهامداران به طور یکسان رعایت شده و این حقوق در محدوده قانون و اساسنامه شرکت می باشد.
معمولا مجمع عمومی عادی بعد از آنکه بازرس شرکت را انتخاب کردند، مدت زمان ماموریت آن را 1 سال مالی درنظر می گیرند. بعد از اتمام این مدت و به پایان رسیدن ماموریت بازرس، مجمع عمومی اقدام به تمدید یا جایگزین کردن بازرس می کند. سال مالی در اساسنامه شرکت قید می شود و در اغلب اوقات با سال شمسی منطبق است.
حقوق بازرس یا بازرسین در مجمع عمومی عادی تعیین می شود. توجه داشته باشید که بازرسین نمی توانند در سود معاملاتی که با سایر شرکت ها انجام می شود یا مبلغ آن به حساب شرکت واریز می شود نفع ببرند. فرقی نمی کند که این نفع به طور مستقیم است یا غیرمستقیم!
در نهایت باید به این موضوع اشاره کنیم که مسئولیت بازرس در شرکت سهامی خاص از مهم ترین موضوعات در مدیریت شرکت محسوب می شود. اما متاسفانه در بسیاری از مواقع شاهد غفلت از آن هستیم. در صورتی که راجع به انتخاب بازرس، مدارک موردنیاز برای ثبت شرکت سهامی خاص و … نیاز به راهنمایی داشتید امکان دریافت مشاوره از کارشناسان هلدینگ درخشان وجود دارد.
فرم ارسال نظر